Chèo kayak biển an toàn cho người mới nằm ở năm điều: luôn mặc áo phao, đi theo nhóm có hướng dẫn viên, chọn vùng nước kín gió như vịnh hay đầm, xem dự báo gió và thuỷ triều trước khi đi, và tập trước cách leo lại thuyền khi bị lật. Kỹ thuật chèo đẹp hay xấu là chuyện sau.
Chào bạn, đây là Nhà Thám Hiểm. Chiếc kayak nhỏ đưa người ta len vào những hang luồn giữa vịnh đá vôi, những góc mà tàu lớn không vào được. Nhưng nó cũng là chiếc thuyền gần mặt nước nhất, và biển thì không bao giờ đứng yên lâu. Tập này mình nói những điều người mới hay bỏ qua.
Kayak biển khác chèo thuyền trên hồ ra sao?
Trên hồ, nước gần như đứng yên, gió nhẹ, bờ lúc nào cũng gần. Ngoài biển, có ba lực luôn tác động lên chiếc kayak: gió, sóng và dòng thuỷ triều. Cả ba có thể đổi chiều trong vài giờ.
Gió là thứ người mới đánh giá thấp nhất. Chiếc kayak nhẹ, người ngồi cao hơn mặt nước, nên gió thổi ngang có thể đẩy thuyền lệch hướng liên tục. Gió thổi từ bờ ra khơi còn đáng sợ hơn: lúc đi thấy nhẹ tênh, lúc quay về mới biết phải chèo ngược gió, mà tay đã mỏi.
Thuỷ triều thì tạo dòng chảy ở cửa vịnh, cửa hang, giữa hai hòn đảo. Có những hang luồn chỉ chui qua được lúc nước ròng, nước lên là lối vào ngập, đầu chạm trần đá.
Vì vậy người chèo kayak biển luôn hỏi trước: hôm nay gió hướng nào, mạnh cỡ nào, nước lên lúc mấy giờ. Đó không phải chuyện cẩn thận quá mức, mà là bài học vỡ lòng.
Áo phao và những thứ phải có trên thuyền
Áo phao là thứ không bàn cãi. Mặc suốt từ lúc lên thuyền tới lúc lên bờ, cài hết khoá, kéo chặt dây để khi bạn rơi xuống nước áo không tuột lên khỏi đầu. Không mặc áo phao vì nóng hay vì muốn chụp ảnh đẹp là thói quen nguy hiểm nhất mình từng thấy.
Ngoài áo phao, một chuyến kayak biển nên có còi buộc vào áo phao, chai nước, túi chống nước đựng điện thoại để gọi cứu, mũ có vành và kem chống nắng. Nắng phản chiếu trên mặt biển làm cháy da nhanh hơn trên bờ nhiều.
Quần áo nên là loại nhanh khô. Áo dài tay mỏng chống nắng tốt hơn áo ba lỗ. Giày dép đi nước bảo vệ chân khi lên xuống bãi đá có hà và nhím biển.
Nếu đi theo nhóm tour, hướng dẫn viên thường mang thêm dây kéo thuyền, bơm nước, bộ sơ cứu và phương tiện liên lạc. Hãy hỏi trước họ có những thứ này không. Một nhóm không có ai mang dây kéo là nhóm chưa sẵn sàng cho chuyện ai đó kiệt sức giữa chừng.
Chọn nơi chèo và chọn người dẫn
Với người mới, vùng nước tốt nhất là vịnh kín, đầm phá, vùng nước được các đảo che chắn. Ở Việt Nam, những vùng vịnh đá vôi phía bắc hay các đầm phá miền Trung có nhiều chỗ như vậy, nhưng chỗ nào được phép chèo, chỗ nào cấm vì bảo tồn hay vì luồng tàu thì phải theo quy định của ban quản lý nơi đó.
Đơn vị cho thuê và dẫn kayak nên là nơi được phép hoạt động, có hướng dẫn viên đi cùng chứ không chỉ cho thuê thuyền rồi để khách tự bơi ra. Họ nên phổ biến lộ trình, thời gian quay về, và ký hiệu tập hợp khi có chuyện.
Một dấu hiệu tốt là họ sẵn sàng huỷ chuyến khi thời tiết xấu. Nơi nào trời đổi gió mà vẫn giục khách xuống thuyền cho kịp lịch, bạn nên cân nhắc.
Còn bạn, hãy thành thật về sức mình. Nếu chưa từng chèo, đừng đăng ký chặng dài nhiều giờ. Chọn chặng ngắn, quay về sớm, vẫn còn sức là chuyến đi đã thành công.
Cầm mái chèo và chèo sao cho đỡ mỏi
Người mới hay chèo bằng sức tay, gồng vai, kéo mái chèo bằng bắp tay. Chừng nửa tiếng là mỏi rã. Cách chèo đúng là dùng lực xoay của thân người, tay chỉ như cần nối giữa thân và mái chèo.
Hai tay cầm mái chèo rộng hơn vai một chút, mặt lõm của bản chèo hướng về phía mình. Cắm bản chèo xuống nước gần mũi chân, xoay người kéo về sau tới ngang hông thì nhấc lên, rồi đổi bên. Lưng thẳng, mắt nhìn xa, đừng nhìn chằm chằm vào mái chèo.
Kayak đôi thì người ngồi trước giữ nhịp, người ngồi sau vừa chèo theo nhịp vừa lái hướng. Hai người chèo lệch nhịp là hai mái chèo va vào nhau và thuyền đi zíc zắc. Bạn đặt một quy ước đơn giản: người sau theo người trước.
Nghỉ ngắn thường xuyên tốt hơn cố một mạch rồi kiệt sức. Uống nước mỗi lần nghỉ, kể cả khi chưa thấy khát.
Thuyền bị lật thì làm gì?
Kayak loại ngồi trên mặt thuyền, loại hay dùng cho khách du lịch, khá ổn định và khi lật thì bạn tự trượt ra ngoài, không bị kẹt. Áo phao đưa bạn nổi lên ngay. Việc đầu tiên là giữ bình tĩnh, nắm lấy thuyền và mái chèo, vì thuyền là phao lớn nhất của bạn.
Lật thuyền lại cho ngửa, rồi leo lên từ bên hông, ngang chỗ ngồi. Ấn người nằm sấp ngang thân thuyền, đá chân cho người trườn lên, rồi xoay người ngồi dậy. Nghe thì dễ, làm thật lần đầu khá vụng, nên rất đáng tập trước ở vùng nước nông, có hướng dẫn viên đứng cạnh.
Nếu không leo lên được, giữ chặt thuyền, thổi còi, giơ tay ra hiệu cho nhóm. Đừng bỏ thuyền để bơi vào bờ, vì bờ thường xa hơn mắt mình thấy, và một người trên mặt biển rất khó bị nhìn ra so với một chiếc thuyền màu sáng.
Lời dặn cuối: không chèo vào hang tối, không chèo sát vách đá có sóng đập, và quay về trước khi trời chiều. Biển cho mình đi được thì cũng cần cho mình đủ thời gian quay về.
Câu hỏi thường gặp
Không biết bơi có chèo kayak biển được không?
Một số tour cho người không biết bơi tham gia nếu mặc áo phao suốt và đi kayak đôi cùng người có kinh nghiệm. Tuy vậy, biết bơi vẫn giúp bạn bình tĩnh hơn nhiều khi lật thuyền, nên hãy nói thật với hướng dẫn viên.
Kayak ngồi trên mặt thuyền và kayak có khoang khác nhau thế nào?
Loại ngồi trên mặt thuyền dễ dùng, lật thì tự trượt ra, hợp người mới. Loại có khoang kín đi nhanh và khô hơn nhưng khi lật cần kỹ năng thoát ra hoặc tự lật lại, nên chỉ dùng khi đã được học.
Trẻ em có đi kayak biển được không?
Trẻ có thể đi cùng người lớn trên kayak đôi ở vùng nước kín, mặc áo phao vừa cỡ và có hướng dẫn viên. Nên chọn chặng ngắn, trời mát, và quay về khi con có dấu hiệu mệt hoặc sợ.
Chèo kayak có bị say sóng không?
Có thể, nhất là khi sóng lừng và bạn cúi nhìn mái chèo nhiều. Nhìn ra xa về phía đường chân trời, ăn nhẹ trước khi đi và chọn ngày biển lặng giúp giảm say.
Mang điện thoại theo khi chèo kayak thế nào?
Bỏ điện thoại vào túi chống nước, buộc vào áo phao hoặc thuyền. Điện thoại vừa để gọi cứu khi cần, vừa có thể bị mất ngay nếu cầm tay chụp ảnh lúc thuyền chòng chành.
